AMF Fundacja Nasza Droga

Rok 2019-2020
fundacyjny rok dotykania Wszechświata

Kamienie milowe naszej drogi...

Rok 2008 - maj

9 maja odbyło sie kolejne spotkanie z poezją Zbigniewa Herberta. Młodzież dorośli słuchacze zainteresowani Herbertowską twórczością wysłuchali wykładu ks.dr Romana Tkacza na temat: Herbert jako poeta pytań. Wykładowca realizując ten temat, poddał analizie 3 wiersze:
"Pan Cogito szuka rady" , "Deby" , "Rodzina Nepenthes".
Pan Cogoto szuka rady ponieważ:
:...zbadano słońce
księżyc gwiazdy
zgubiono mnie

moja dusza
odmawia pociechy(...)

wędruje tedy nocą
po drogach ojców(...)

szukam ciebie rabi

Pan Cogito szuka więc nauczyciela, mistrza, który wysłuchałby go i pomógł umęczonej duszy i zbolałemu sercu
 "-boli mnie serce rabi,
-mam kłopoty"

 "ale jak mam go  znaleźć
wśród popiołów"
pyta Cogito -nauczyciel i mistrz został zabity przez "łobózów od historii".
Na pytanie pana Cogito nie ma w wierszu odpowiedzi.
    W "Rodzinie Nepenthes" podmiot liryczny opisuje dzbaneczek , mięsożerną roślinę , i zestawia ją ze światem ludzi.Porównanie to wyraża gorzką prawdę , że często nie radzimy sobie z rzeczywistością , boimy się jej, szukamy i pytamy o czystość , niewinność , ale nigdzie ich nie ma , więc:

"a my żyjemy z dzbaneczkiem w zgodzie
wśród łagrów i kacetów mało nas obchodzi
wiedza że w świecie roślin nierówności-nie ma"

Nie ma równieżniewinności wśród dębów, które symbolizują przecież potęgę, długowieczność, tajemnicę, i świętość, ale nasiona swoje skazują na bezbronność:

"w cieniu konarów (....) sierocińca kiełków (...)
walczą samotnie samotnie
dlaczego nie bronić waszych dzieci
na które pierwszy mróz położy miecz zagłady"

Ale nie tylko niewinności dotyczą pytania w wierszu "Dęby". Pytania , które stawia podmiot liryczny w "Dębach" to pytania egzystencjonalne towarzyszące człowiekowi od zawsze i można je sformułować tak::
skąd na tym świecie tyle zła? i co w życio ma sens? i czy te pytania są tylko "(...) tęsknotą słabych ułudą zawiedzionych

Tyle pytań-o dęby-
tyle liści a pod każdym liściem
rozpacz"

Jaka jest odpowiedż na pytania stawiane przez Herberta?  Nie ma odpowiedzi.
Każde pytanie prowadzi do bólu, do nieradzenia sobie z rzeczywistością. Każde pytanie prowadzi do gorzkiej prawdy;
-że trzeba spojrzeć w tragizm świata i trzeba to wytrzymać;
-że rozpacz jest zawsze wołaniem o nadzieję;
-że z bezbronnych kiełków wyrastają potężne dęby;
-że trzeba być wiernym zasadom
"Bądź wierny.Idź."
I taką trudną konkluzją zakończył swój znakomity wykład ks.dr Roman Tkacz